Zainteresowanie inwestycjami Private Eauity rośnie ze względu na niezależność od wahań rynków publicznych. Inwestycje w perspektywiczne przedsiębiorstwa to dzisiaj najefektywniejsza forma lokowania wolnych aktywów, natomiast dla firm poszukujących kapitału to szansa szybkiego pozyskania środków na nieskrępowany i dynamiczny rozwój - możemy wyczytać w raporcie domu maklerskiego Secus.

Artur Skoneczko 

Czym jest Privete Equity? Posługując się dos'ć dużym skrótem, są to inwestycje kapitałowe wysokiego ryzyka w spółki niepubliczne. Głównym celem inwestycji Private Equity (PE) jest wzrost wartości spółki port-felowej. Może być on wygospodarowany m.in. poprzez restrukturyzację spółki, akwizycje, sprzedaż niepotrzebnych aktywów lub sfinansowanie dynamicznego wzrostu. Fundusze PE starają się w sposób aktywny zwiększać wartość przedsiębiorstw portfelowych, aby ich odsprzedaż (dezinwe-stycja), która zwyczajowo następuje po 3-5 latach od momentu zakupu, przyniosła znaczne zyski. Jedną z form inwestycji PE są inwestycje Venture Capital (VC). Są one dokonywane we wczesnych stadiach rozwoju firm, a niekiedy wręcz na etapie pomysłu na biznes. Ryzyko towarzyszące tym przedsięwzięciom jest trochę wyższe niż w przypadku spółek rozwiniętych, jednak potencjalna stopa zwrotu jest teoretyczne nieograniczona. Flagowym przykładem inwestycji Venture Capital jest rozwój firmy Google.

Polska nadal w tyle
Na dojrzałych rynkach finansowych segment Private Equity pełni istotną funkcję wspomagając rozwój gospodarki danego kraju. Ogólnie przyjętym wskaźnikiem penetracji kapitału podwyższonego ryzyka (bo za taki należy uznać kapitał Private Equity) jest stosunek dokonanych inwestycji do poziomu krajowego PKB. W raporcie domu maklerskiego Secus możemy wyczytać, że średni europejski wskaźnik poziomu inwestycji jako procent PKB wynosi 0,5 proc. Wśród krajów o największej aktywności tej formy inwestowania są Szwecja (1,4 proc.) oraz Wielka Brytania (1,2 proc). Dla Polski wskaźnik ten przybiera wartość 0,1 proc, podczas gdy dla porównywalnych względem poziomu rozwoju gospodarczego Czech - 0,3 proc. Dane te obrazują znaczny potencjał rozwoju polskiego rynku Private Equity, w szczególności wobec aspiracji Warszawy jako centrum finansowego Europy Centralnej.

Zagraniczne fundusze inwestują w Polsce
W 2007 roku w Polsce dominowały inwestycje w późnych fazach rozwoju przedsiębiorstw. Wykupy i refinansowanie wyniosły 80 proc. wszysddch inwestycji. Należy również zaznaczyć, że większość inwestycji na polskim rynku dokonywana jest przez fundusze z zagranicy. Jeśli chodzi o strukturę branżową inwestycji PE/VC w Polsce, to w 2007 r. największym zainteresowaniem cieszyły się spółki z sektorów produkcji i dystrybucji dóbr konsumpcyjnych oraz produkcji dla biznesu. Fundusze zrealizowały w tych sektorach odpowiednio 140 mln EUR i 138 mln EUR (na inwestycje w tych dwóch sektorach przeznaczono łącznie 38 proc. ogółu zainwestowanych środków). Dużym zainteresowaniem cieszyły się także spółki z sektora usług finansowych, w które zainwestowano 132 mln EUR, czyli 18 proc. ogółu środków.

Wzrosła wartość kapitału
W 2007 r. wartość inwestycji funduszy PE/VC na rynku polskim wzrosła o około 150 proc. w stosunku do 2006 r. Powiększyła się także wartość kapitału, jakim dysponują fundusze Private Equity. W naszym regionie na inwestycje jest przygotowana kwota ponad 3 mld EUR. W poprzednich latach największym zainteresowaniem funduszy cieszyły się firmy z sektorów produkcji i dystrybucji dóbr konsumpcyjnych, produkcji dla biznesu oraz usług finansowych.

Optymistyczne prognozy
- Trudno się spodziewać, aby w kolejnych latach struktura sektorowa inwestycji uległa znaczącej zmianie, choć po ubiegłorocznych inwestycjach funduszu MidEuropa Partners do listy preferowanych sektorów można dodać także prywatne usługi medyczne - podsumowują analitycy domu maklerskiego Secus. - Do większych zmian może prawdopodobnie dojść w rodzajach przeprowadzanych transakcji. W ostatnich latach niskie stopy procentowe oraz chęć banków do współuczestniczenia w finansowaniu projektów Private Equity zachęcały do przeprowadzania wykupów lewaro-wanych (LBO). Po wybuchu kryzysu kredytowego na rynku amerykańskim banki nie tylko w Stanach, ale także w Europie znacznie przykręciły kurek z kredytami. Co więcej wzrost oprocentowania oraz mniej optymistyczne prognozy co do tempa rozwoju gospodarki powodują, że fundusze ostrożniej podchodzą do obciążania cash flow przejmowanych spółek odsetkami od kredytów - piszą dalej w raporcie.

Nowi gracze
Chwilowe spowolnienie inwestycji Private Equity związane z tym, że sprzedający często nie pogodzili się jeszcze z niższymi wycenami, a kupujący zastanawiają się, czy nie można kupić jeszcze taniej, powinno być przejściowe. Liczba oraz wartość transakcji powinna wzrosnąć. Do naszego regionu Europy cały czas napływają nowi gracze zarówno z USA, jak i Europy Zachodniej. Kryzys finansowy na rynkach dojrzałych może zachęcić globalne fundusze PE do wejścia na rynki wschodzące, w tym Europy Centralnej. W porównaniu z Europą Zachodnią mnożniki transakcyjne uzyskiwane w Europie Środkowej są cały czas niższe, a konkurencja wśród inwestorów jest mniejsza. Dla dużych funduszy Private Equity inwestycja na poziomie pojedynczego kraju (nawet jeżeli będzie to lider jakiegoś segmentu w krajowym rynku) może być mało atrakcyjna ze względu na niewielką skalę. Z tego względu można spodziewać się pojawienia transakcji regionalnych, gdzie inwestor finansowy będzie kupował czołowego gracza już nie poziomie krajowym, ale regionalnym.

Spowolnienie nie potrwa długo
Z ankiet przeprowadzanych wśród inwestorów finansowych wynika, że zarządzających funduszami Private Equity cechuje ostrożny optymizm. Spowolnienie na rynku, które obecnie się pojawiło, nie powinno być długotrwałe. W perspektywie najbliższych kilku lat wielkość rynku (rozumianego jako wartość przeprowadzonych inwestycji) powinna wzrosnąć.